Algemeen: Houtwespen leggen hun eieren op naaldhout, tenminste als de schors nog aanwezig is. Gezaagd hout wordt dus niet aangetast.
In ons land treffen we onder andere de soorten, de grote houtwesp (Urocerus gigas L.) en de gewone houtwesp (Sirex juvencus L.) aan.
Uiterlijk: De larven van deze wespensoort zijn witachtig van kleur. De kop is naar beneden gericht en de monddelen zijn goed ontwikkeld.
Het imago van de grote houtwesp is 18 tot 38 mm . lang. Bij het wijfje is het abdomen geel met een brede zwarte band. Verder bezit het wijfje een fors ontwikkelde legboor die naar achter uitsteekt.
Het imago van de gewone houtwesp is beduidend kleiner dan de grote huiswesp. Deze is namelijk maar 12- 32 mm . lang. De kop is zwartblauw van kleur. Het wijfje is zwartblauw en heeft een roodgele band op het abdomen. De poten zijn deels roodgeel. De legboor bij deze wespensoort is ongeveer 35 mm . lang.
Ontwikkeling: De ontwikkelingsduur van de larven kan vaak meerdere jaren bedragen. Bij uitdrogend hout (verwerkt hout) duurt de ontwikkeling nog langer.
Leefwijze: Het wijfje legt haar eieren afzonderlijk in het hout van dennen en sparren, dat wil zeggen in liggende stammen of in kwijnende staande bomen. Er is dan ook een voorkeur voor bomen die niet helemaal gezond zijn.
De larven van deze wespen vreten gangen in het hout van 35 cm . tot 40 cm . lengte. De gangen zijn gevuld met boormeel. Als de larven zich gaan verpoppen vindt dat plaats in de gang. Aan het eind van een gang bevindt zich een uitvlieggat. Dat uitvlieggat is rond en de doorsnede is 6 tot 10 mm . lang. De vliegperiode van deze insecten is van de maand juni tot en met de maand september.
Schade/overlast: Houtwespen richten in het in gebouwen aanwezige houtwerk slechts schade aan, wanneer ze uitvliegen. Dit gebeurt door de zichtbare uitvliegopeningen. Het komt namelijk zelden voor dat de draagkracht van het hout aangetast wordt. Ander hout in huis loopt geen gevaar voor aantasting door de houtwespen. De wespen knagen zich overal doorheen om naar buiten te komen, zo kunnen ze bijvoorbeeld gaten veroorzaken in de vloerbedekking. De wespen kunnen soms ook uit brandhout (open haard) of uit betimmeringen komen.